D66: een structuur die (ver)bindt? 5 Scenario’s voor nieuwe organisatie.

vrijdag 19 november 2010

D66 groeit hard. Sinds 2008 is het ledenaantal gestegen van minder dan 9.000 naar ruim 21.000 nu. Het aantal raadsleden is sinds 3 maart meer dan verdrievoudigd. Het aantal actieve afdelingen is het afgelopen jaar van ruim 100 gegroeid naar 268. Zijn de bestaande partijstructuren nog wel voldoende om deze groei op te vangen? Hoe houden we leden aan D66 gebonden, zodat de groei D66 als partij én vereniging versterkt? Hoe zorgen we voor structurele uitwisseling en afstemming op inhoud? En voor voldoende ondersteuning voor onze D66-vertegenwoordigers?

Deze vragen kwamen aan de orde in een interactieve fringe-meeting op het Congres92 van anderhalf uur, onder leiding van Bas van der Velde en Joan de Zwart-Bloch. De input van deze meeting biedt stof tot aanpassingen in de partijstructuur.

 

Het is de bedoeling dat er voor het voorjaarscongres in 2011 een concreet voorstel voor een nieuwe opzet wordt gepresenteerd. Voor die tijd zal de met de uitwerking van dit voorstel belaste commissie zich in een aantal bijeenkomsten in den lande verstaan met de achterban.

 

Bij de benadering van de commissie worden de politieke partij en de vereniging onderscheiden. Dit vooral omdat de oude structuur veel is opgehangen aanhet politieke bedrijf, waarbij de organisatie van de vereniging op het tweede plan stond. Duidelijk is dat niet iedereen in de partij dezelfde ambities heeft : niet iedereen wil politicus zijn of worden.

 

De ambitie die D66 heeft met de verandering is gegeven in 5 punten :

1. Herkenbaarheid èn geraliseerde inhoud (een gezamenlijke stip aan de horizon door toepassen van “best practises”).
2. Mensen : aansprekende D66-ers, waardoor mensen zich herkennen in D66. (dus scouting en managementontwikkeling, opleidingen)
3. Betrokken leden, sympathisanten en kiezers die hun betrokkenheid tonen door actief mee te doen.
4. Sterke organisatie met heldere, korte lijnen en waar nodig bundeling van krachten..
5. Gecoördineerde communicatie : D66 is herkenbaar en aanspreekbaar op alle niveau’s.

 

Niet genoemd in de lijst, maar wel in het algemeen aangegeven is een groeiambitie naar 30.000 leden. En een groei van het aantal actieve leden, want zonder hen ook weinig groei. Om aan de ambities tegemoet te komen zijn in een afdeling 20-50 actieve leden nodig. Er is nu echter teveel bestuurlijke drukte die afleidt van aandacht voor groei.

 

Er zijn erg veel kleine afdelingen. Er zijn 126 afdelingen met minder dan 30 leden, waarvan ook ongeveer de helft van het aantal leden minder dan 2 jaar lid is, 102 afdelingen met tussen de 30 en honderd leden.

 

Er werden 5 mogelijke scenario’s geschetst, waarin de contacten tussen centraal en decentraal zouden moeten verbeteren. Dat zijn :

1. Geen structuur
2. (meer) hiërarchische sturing (zoals bv PvdA, CDA en VVD)
3. Rol van de Regio’s versterken
4. Collectieve standaardisatie (franchisemodel)
5. Afdelingen bundelen tot 40-80 sterke kernen.

 

De eerste twee scenario’s passen niet zo bij D66.

Uit elk van de 3 laatste scenario kunnen lessen worden getrokken en zitten er voor en nadelen aan. Zo kan betrokkenheid van besturen bij plaatselijke politiek afnemen, waardoor ledenverlies optreedt. Wel is het beter mogelijk om trainingen te organiseren.

 

In vergelijking met het verleden wordt al veel steun geleverd door het LB met goede resultaten. De ambities liggen echter hoger, waardoor de voorkeur vanuit de commissie toch uitgaat naar scenario 5.

In de komende periode zullen we intern hierover meer discussiëren en worden door het Landelijk Bureau daarvoor bijeenkomsten belegd.

 

Vanuit de landelijke organisatie gezien en de geformuleerde ambitie begrijpen wij de keuze. Ook zijn de voorbeelden van bundelingen van gelijkwaardige partners wel overtuigend als het gaat om de bestuurlijke drukte. Maar de voorbeelden riepen ook vragen op zoals over herkenbaarheid van de lokale politiek.

Uit eigen ervaring weten wij in Hillegom hoeveel de politieke drukte afleidt van het bestuurlijke, terwijl er bestuurlijk best het nodige te doen is, bv aan PR en communicatie met de leden, ledenwerving e.d.

Het bestuur wil het voorstel welwillend tegemoet treden, maar wel voor- en nadelen met elkaar willen onderzoeken.